In deze blog lees je waar je op moet letten als je een pensionstal kiest – met extra aandacht voor een gezond en toekomstbestendig wormbeleid.

Waar letten paardeneigenaren op bij het kiezen van een pensionstal?

De meeste paardeneigenaren stellen zichzelf eerst deze vragen:

• Krijgt mijn paard voldoende beweging en weidegang?
• Is de stal veilig, schoon en goed geventileerd?
• Hoe is de kwaliteit en hoeveelheid van het ruwvoer?
• Wordt er passende bodembedekking gebruikt?
• Is het een doe-het-zelf pensionstal of all-inclusive?

Daarnaast spelen persoonlijke wensen mee. Denk aan goede uitrijmogelijkheden , een binnen- of buitenbak, een longeercirkel of zelfs een stapmolen. Logisch, want je wilt dat zowel jij als je paard zich prettig voelen op stal.

Maar… hoe zit het met het wormmanagement op de pensionstal? Dat is minstens zo belangrijk voor het welzijn van je paard.

Wormmanagement op de pensionstal: waarom is dit zo belangrijk?

Hoe meer paarden er bij elkaar staan, hoe groter het risico op worminfecties. Paarden delen weides, paddocks en stallen, waardoor wormeitjes zich snel kunnen verspreiden. Goed wormmanagement is daarom geen bijzaak, maar een essentieel onderdeel van verantwoord stalbeheer.

Een belangrijke vraag om te stellen is: Heeft de pensionstal een structureel wormmanagementprogramma?

En zo ja:

• Wordt dit het hele jaar door uitgevoerd?
• Is er kennis over verschillende wormsoorten en hun levenscyclus?
• Wordt rekening gehouden met wormresistentie?
• Wordt er gewerkt met mestonderzoek?
• Is er samenwerking met gespecialiseerde laboratoria, zoals Paard & Mestonderzoek?

Blind ontwormen: achterhaald en risicovol

Op veel stallen wordt nog steeds “blind” ontwormd: meerdere keren per jaar, zonder mestonderzoek. Dit lijkt veilig, maar het tegenovergestelde is waar.

Blind ontwormen:

• Belast het paard onnodig met medicatie
• Verhoogt de kans op wormresistentie
• Geeft een vals gevoel van veiligheid

Uit praktijkgegevens van Paard & Mestonderzoek blijkt dat 81% van de paarden onnodig ontwormd wordt wanneer er geen mestonderzoek wordt gedaan. Dat betekent dat veel paarden medicijnen krijgen die ze helemaal niet nodig hebben.

Zonder mestonderzoek weet je simpelweg niet of je wormmanagement effectief is. Dat maakt blind ontwormen een risico voor zowel het individuele paard als de hele stal.

Geen wormmanagement? Groot risico voor alle paarden

Een pensionstal zonder wormmanagementprogramma vormt een extra groot gezondheidsrisico. Worminfecties blijven onopgemerkt en onbehandeld, waardoor de infectiedruk op de weides steeds verder toeneemt. Uiteindelijk zijn álle paarden op stal hiervan de dupe.

Mestonderzoek als basis voor slim wormmanagement

Stallen die hun wormmanagement baseren op mestonderzoek zien in de praktijk duidelijke voordelen:

• Minder ontwormmiddelen nodig
• Betere inzet van preventieve maatregelen
• Betere controle over worminfecties
• Inzicht in de natuurlijke weerstand van individuele paarden

Voor zowel staleigenaar als paardeneigenaren zorgt dit voor overzicht, rust en grip op de situatie. En dat komt het welzijn van de paarden direct ten goede!

Wie is verantwoordelijk voor het wormmanagement?

Idealiter ligt de verantwoordelijkheid bij de staleigenaar. Deze:

• Laat mestonderzoek uitvoeren
• Coördineert vervolgstappen
• Stem behandelingen af met de dierenarts

Zo blijft het overzicht bij één persoon en wordt het wormmanagement efficiënt en consequent uitgevoerd. Ligt deze taak niet bij de staleigenaar? Zorg dan dat er in elk geval één duidelijke verantwoordelijke is.

Weidebeleid: een cruciale schakel in wormpreventie

De weide speelt een grote rol in de wormcyclus. Goed weidebeheer is daarom onmisbaar binnen effectief wormmanagement. Het doel: de cyclus van wormen zo veel mogelijk doorbreken.

Kenmerken van goed weidebeleid:

• Regelmatig mest verwijderen
• Kortgemaaide en gesleepte weides
• Weides die af en toe rust krijgen
• Eventueel afwisselend begrazen met schapen 🐑
• Schone paddocks
• Een mesthoop op voldoende afstand van de weides

Ook de stal zelf verdient aandacht. Regelmatig mest en natte plekken verwijderen is essentieel. Potstallen kunnen, door ophoping van mest, een belangrijke bron van infecties zijn.

Nieuwe paarden op stal: voorkom insleep van wormen

Nieuwe paarden vormen een van de grootste risico’s voor wormbesmetting op een pensionstal. De beste aanpak is:

• Mestonderzoek vóór aankomst
• Of tijdelijk apart houden na aankomst
• Mest strikt verwijderen uit paddock of weide
• Pas na uitslag (en eventuele behandeling) toevoegen aan de kudde

Hoe korter deze periode, hoe beter. Daarom streeft Paard & Mestonderzoek ernaar om uitslagen binnen 24 uur te leveren, zodat stress voor paard en eigenaar tot een minimum beperkt blijft.

Conclusie: een goede pensionstal denkt verder dan faciliteiten

Een mooie rijbak en goede uitrijmogelijkheden zijn belangrijk, maar zeggen niet alles. Goed wormmanagement en doordacht weidebeleid maken het verschil als het gaat om de gezondheid en het welzijn van je paard.

Sta je op het punt een pensionstal te kiezen? Stel de juiste vragen in belang van je paard.

The post Met je paard naar een (nieuwe) pensionstal? Dit mag je echt niet vergeten! first appeared on Paard & Mestonderzoek.

Welzijnsprobleem
Iedere paardeneigenaar wil natuurlijk het beste voor zijn paard! Waarschijnlijk is juist dat dé oorzaak van het vaker voorkomen van problemen door zand in de darmen bij paarden. Paarden worden tegenwoordig steeds minder op stal gehouden, en staan steeds vaker buiten. De paarden staan vaker op schrale weides en zandpaddocks om een overvloed aan voedingsstoffen te voorkomen. Omdat we de paarden tegenwoordig wel graag de hele dag ruwvoer willen aanbieden, dus ook als ze buiten staan, wordt er in veel gevallen dagelijks hooi op de schrale weide of paddock gevoerd. Het voeren van hooi op een korte weide of in de paddock verhoogt het risico van zandopname bij paarden. Het is dus zeer aannemelijk dat de toenemende zandproblemen hierdoor veroorzaakt worden.

Vooral aan het einde van het weide seizoen
Bij Paard & Mestonderzoek onderzoeken wij alle monsters die binnen komen als service op de aanwezigheid van zand. In de afgelopen weken zien wij weer steeds vaker zand in de monsters. Het korter wordende gras aan het einde van het zomer seizoen, en het verhuizen van de weide naar de paddocks voor de winter, speelt hier waarschijnlijk een belangrijke rol.

Zand “eten”
Het kan ook zijn dat je jouw paard soms ook zand ziet eten of likken. In dat geval is er iets anders aan de hand. Het kan zijn dat er sprake is van verveling, maar in de meeste gevallen gaat het om een mineralen tekort. In het zand zitten mineralen en op die manier krijgen ze deze binnen.

Probleem serieus nemen
Zand in de darmen van het paard is een probleem dat niet onderschat moet worden. Als het zand zich gaat ophopen in de darmen (dikke darm) kan dit de darmen ernstig beschadigen. De darmbewegingen zullen slechter worden door opgehoopt zand, waardoor er zich weer makkelijker nog meer zand ophoopt. Een neergaande spiraal die zeer ernstig is. Zand in de darmen van het paard kan voor ernstige en zelfs levensgevaarlijke situaties zorgen.

Voorkomen is beter dan genezen
Het is belangrijk de oorzaken van het binnen krijgen van zand te achterhalen. Op de schrale weide blijven de paarden aan het korte gras eten, waarmee ze zand binnen kunnen krijgen. Op de paddock kan het zijn dat de paarden direct van het zand gevoerd krijgen, of gemorst hooi van de zandgrond opeten. Moeten de paarden dan maar weer meer op stal staan en alleen op stal eten? Nee, dat is niet de meest paardvriendelijke oplossing natuurlijk. En gelukkig zijn er nog een heel aantal andere maatregelen die je kunt nemen.
Er zijn handige voersystemen om het morsen van hooi op de zandbodem zoveel mogelijk tegen te gaan. Maar iedere paardenhouder weet hoe lastig het is om paarden te leren netjes (met mes en vork) te eten. Hoe goed je ook je best doet er belanden altijd plukken hooi naast het voersysteem, deze restjes eten de paarden later weer op. Kijk daarom ook eens kritisch waar het eventueel gemorst hooi terecht komt. Het is verstandig de ruimte rondom het voersysteem zandvrijhouden door de verharden of bijvoorbeeld rubberen matten neer te leggen.
Een hooinet of voersysteem op een verharde uitloop die goed zandvrij gehouden wordt kan al een mooie verbetering zijn. Daarnaast kun je een hooinet ook nog boven een groot voerkrat hangen zodat daar het (meeste) gemorste hooi invalt.
Het is belangrijk te realiseren dat deze maatregelen om te voorkomen dat het paard zand binnen krijgt, noodzakelijk zijn om problemen te voorkomen. Maatregelen om zand af te voeren uit de darmen van het paard zijn nooit een oplossing als er niet iets aan de oorzaak wordt gedaan.

Wanneer het gaat om het eten van zand, dan zou het kunnen helpen om een liksteen op te hangen. Als er al een liksteen aangeboden wordt, dan kan het verstandig zijn om te kijken of een liksteen met een andere mineralensamenstelling wel helpt.

Maatregelen als je paard zand in de darmen heeft
Het belangrijk om te weten wat je zelf kunt doen om je paard te helpen eventueel binnen gekregen zand weer af te voeren. Er bestaan middelen die een zandafvoerend effect hebben in de darmen van het paard. Een stof die hiervoor veel wordt gebruikt, en goed werkzaam lijkt te zijn in praktijk, is Psyllium (zaad of husk). Psyllium vormt een soort slijmerig substantie waar het zand zich aanbind en werkt laxerend. Op die manier wordt zand, na het voeren van psyllium, naar buiten afgevoerd. Psyllium kan ook gecombineerd worden met pre/probiotica, Magnesium Sulfaat of oliën. Er zijn verschillende aantal artikelen die erop wijzen dat deze stoffen elkaars werkzaamheid kunnen versterken (Landes et al 2008; Niinistö et al 2014 en Hotwagner en Iben 2007). De oliën en Magnesium Sulfaat zorgen waarschijnlijk voor een extra laxerend effect, waar de pre/probiotica de darmen zullen ondersteunen in hun herstel en daarmee de darmbewegingen wellicht sneller normaliseren. Het is goed om je te realiseren dat niet altijd alle paarden goed zand afvoeren door het geven van een psyllium kuur. Neem daarom zandopname serieus en probeer dit vooral te voorkomen.

Psyllium
Wie het internet afstruint komt verschillende adviezen tegen over het gebruik van psyllium. Aangezien de werking van psyllium in de darmen van het paard nog lang niet volledig begrepen en onderzocht is, is het moeilijk om hier duidelijk waar- en onwaarheden van elkaar te onderscheiden. Een aantal feitjes op een rij:

• Psyllium kan worden afgebroken in de darmen van het paard en daardoor zijn werkzaamheid verliezen. Om deze reden kan het verstandig zijn psyllium niet nat te maken voor het voeren.
• Psyllium werkt laxerend, hierdoor kan opname van andere voedingsstoffen verminderd worden. Daarnaast wennen de darmen ook aan psyllium waardoor ze het beter/makkelijker gaan afbreken als het regelmatig gevoerd wordt. Om deze redenen wordt aangeraden maximaal 1 keer maand een psyllium kuur te geven aan je paard.
• Psyllium is er in verschillende vormen; zaad, husk en poeder. Het is niet aangetoond welke vorm beter werkt. Het zaadje wordt wellicht moeilijker afgebroken en blijft daarmee langer werkzaam in het maagdarmkanaal. Aan de andere kant vormen de fijnere vormen (husk en poeder) en grotere massa doordat er meer vocht wordt opgenomen.

Altijd alert zijn op symptomen
Vertoont je paard symptomen van koliek, dunne ontlasting en vermagering, raadpleeg dan altijd een dierenarts! Geef daarbij altijd duidelijk aan of je paard eventueel zand binnen heeft kunnen krijgen ondanks alle preventieve maatregelen die je hebt genomen.

The post Zand in de mest (en darmen) first appeared on Paard & Mestonderzoek.

Tijd om daar iets aan te veranderen! Wij hebben alvast een paar tips op een rijtje gezet die je misschien kunnen helpen om ook bij dat “lastige” paard de wormkuur toe te kunnen dienen.

1. Vul een lege (schone) spuit met iets lekkers en oefen daarmee.
Het eerst wat je zou kunnen proberen om je paard te laten wennen aan de spuit, is om een lege spuit helemaal goed schoon te maken van binnen en van buiten. Daarna vul je hem met iets lekkers (afhankelijk van wat je paard lekker vindt) zoals vla, appelstroop of appelmoes. Smeer ook iets aan het uiteinde van de spuit zodat je paard snel doorkrijgt dat er misschien iets lekkers in zit.

2. De wormspuit-in-een-wortel-methode

Op facebook kwamen wij een hele handige tip tegen die wij graag met jullie delen. Je holt heel simpel een grote winterpeen uit, steekt de wormspuit er in en je kunt via de wortel de de wormkuur toedienen. Let wel een beetje op met de gulzige types, voor je het weet bijten flink op de spuit…. (Fotos: Clare Thomas)

3. Timing is everything
Als je begint, zorg dan dat je de spuit dichtbij genoeg houdt, zodat je paard de spuit kan zien. Het zou kunnen dat je paard een beetje onrustig wordt, maar waarschijnlijk zal hij zich nog niet direct terugtrekken.

Vervolgens leg je de spuit op zijn lijf, bij voorbeeld op de boeg of onderaan de nek, afhankelijk van hoe het paard reageert op de spuit.

Timing is essentieel, zodra het paard stilstaat nadat je de spuit tegen het lijf aanhoudt, haal je de spuit weg.

Ga geleidelijk omhoog langs de nek richting het hoofd. Doe dit in kleine stapjes, tot je uiteindelijk bij de kaak en de mond uitkomt en je de buitenkant van de mond kunt aanraken met de spuit. Wordt het paard te gespannen? Neem dan een stapje terug en bevestig de eerdere fasen goed.

Wat je je paard hiermee wilt leren is dat, ondanks dat het paard de spuit niet in de buurt van zijn gezicht wil, hij alleen maar braaf stil hoeft te staan en dat je dan de spuit weghaalt.

4. Beloon goed gedrag
Afhankelijk van wat je eigen voorkeur is voor het belonen van je paard zou je, in aanvulling op het weghalen van de spuit bij goed gedrag, ook een beloning kunnen geven.
Om de timing goed te krijgen, zou je gebruik kunnen maken van clicker training. Als het paard braaf stil staat terwijl je de spuit op de gewenste plek houdt, zou je tegelijkertijd de spuit weg kunnen halen en clicken met de clicker én een beloning geven (zoals gezegd, afhankelijk van je eigen voorkeuren).

5. Werk in alle rust en neem de tijd
Zorg om te beginnen dat je echt de tijd neemt voor het trainen. Voorkom zoveel mogelijk andere stressvolle activiteiten, zodat jouw paard aandacht heeft voor waar jullie mee bezig zijn.

Zodra je paard de spuit bij zijn mond accepteert, kun je de punt van de spuit voorzichtig tussen de lippen doen. Bij voorkeur met iets lekkers op de punt. Hierdoor associeert je paard de spuit ook met iets positiefs.

Je kunt nu langzaamaan doorgaan door iets lekkers uit de spuit in zijn mond te spuiten. (Zie tip 1 voor iets lekkers). Als het moment dan daar is om ook echt de wormspuit met het wormmiddel toe te dienen, is hij gewend aan het proces en zal hij de spuit bij de mond accepteren.

Dit hele proces hoeft niet in 1 dag doorlopen te worden. Begin ruim van te voren en doe het in het tempo dat je paard accepteert.

6. Ga er vanuit dat het lukt
Of het nu gaat om een paard dat moeilijk doet met trailerladen, of met een wormspuit; jouw houding en instelling zijn essentieel. Als je aan het hele proces begint met de instelling “het gaat toch niet werken”, begin er dan vooral niet aan. Als jij er vanuit gaat dat het lukt en je neemt de tijd om je paard te begeleiden in dit proces, dan is de kans op succes veel groter.

7. Vertel ons jouw tips!
Heb jij nog tips die je wilt delen? Vertel het ons.

The post Tips om je paard een wormspuit te geven first appeared on Paard & Mestonderzoek.