De uitslag - Paard & Mestonderzoek

Bloedonderzoek zegt niets over de ernst van een wormbesmetting (kleine bloedworm)

Merle — Thu, 14 Jul 2022 11:04:55 +0000

Wetenschappelijk onderzoek heeft aangetoond dat bloedonderzoek geen indicatie geeft van de ernst van een wormbesmetting, in dit geval specifiek een kleine bloedworminfectie. (Abbott J. in Vet. Parasitology van mei 2007)

Bij bloedonderzoek (gericht op parasitaire infecties) wordt gekeken naar afwijkingen van de béta globulines in het bloed van paarden. Wanneer dit afwijkingen (hoge waarden) laat zien, dan wordt er vanuit gegaan dat dit een indicatie is van de ernst van de (bloed)worminfectie.
In de bovengenoemde wetenschappelijke studie wordt een onderzoek beschreven van 38 paarden die aantoonbaar een kleine bloedworminfectie hadden en waarbij verhoogde waarden van de béta globulines werden aangetoond. Deze paarden werden vervolgens gevolgd na het toedienen van verschillende wormmiddelen. Er bleek geen verschil in de waarde van de béta globulines op verschillende meetpunten vóór of na de behandeling, tot zelfs 80 dagen na behandeling. Ook de paarden die moxidectine kregen, (ook werkzaam tegen ingekapselde bloedwormen) lieten geen verlaging van de béta globulines zien na behandeling. De conclusie is dat de hoogte van de waarden voor de béta globulines geen indicatie is van een mogelijke kleine bloedworminfectie bij een paard.

In aanvulling hierop; dit betekent dus ook dat er een afwijking van de bloedwaarden kan blijken uit bloedonderzoek, terwijl het paard al is behandeld is en de infectie weg is.

Meer informatie en het originele artikel (abstract) vind je hier; klik hier

The post Bloedonderzoek zegt niets over de ernst van een wormbesmetting (kleine bloedworm) first appeared on Paard & Mestonderzoek.

Welke wormmiddelen werken tegen welke wormen?

Merle — Wed, 28 Jul 2021 07:28:06 +0000

Ieder jaar weer zijn er berichten over veulens die op de operatietafel terechtkomen na een zware koliekaanval. In veel gevallen haalt het veulen het niet. Uit nader onderzoek blijkt dan heel vaak dat het gaat om koliek die veroorzaakt wordt door een (hele zware) spoelworminfectie. En helaas klinkt dan heel vaak de opmerking van de eigenaar; “maar het veulen is recent nog ontwormd.” Uit navraag blijkt dan helaas regelmatig dat het veulen inderdaad ontwormd was, maar met een middel dat niet (voldoende) effectief is tegen spoelworm. Het schrijnendste aan dit soort verhalen is natuurlijk dat de gedachte opkomt dat de problemen voorkomen hadden kunnen worden als het veulen met het juiste middel ontwormd was. En dat is geen hele rare gedachte.

Zo zijn er tal van voorbeelden waarbij paarden een worminfectie hebben, maar niet het juiste middel krijgen toegediend. Dat kan komen omdat er bijvoorbeeld geen mestonderzoek is gedaan en er dus helemaal niet bekend is van welke parasiet het paard last heeft, of omdat er onterecht gedacht wordt dat een middel wel werkzaam is tegen de betreffende parasiet, of dat er wormkuren zijn die overal tegen werken.

Er zijn geen wormmiddelen die werkzaam zijn tegen alle voorkomende wormen bij paarden
Hierboven stipten wij het al even aan; er wordt soms onterecht gedacht dat er wormkuren zouden zijn die werkzaam zijn tegen alle wormen bij paarden. In de praktijk is dat echter niet zo. Er is veel resistentie bekend, waardoor wormmiddelen die eerst wel werkten tegen bepaalde wormen, nu niet meer effectief zijn, of slechts zeer beperkt. Dat kan zelfs regionaal verschillen. Dat is meteen ook een van de belangrijkste redenen waarom wij bij Paard & Mestonderzoek het zo belangrijk vinden dat de eigen dierenarts betrokken is bij het wormmanagement van paarden. Die kent namelijk de specifieke regionale stand van zaken over welke wormmiddelen (nog) wel werken bij sommige wormen.

Welke wormmiddelen werken dan (nog) wel tegen welke wormen?
Bij Paard & Mestonderzoek vinden wij het belangrijk dat de paardeneigenaar en de eigen dierenarts goed inhoudelijk van gedachten kunnen wisselen over het wormmanagement van het paard, om zo te komen tot de beste aanpak in de strijd tegen parasieten; welk wormmiddel is het meest geschikt op basis van de aangetoonde infectie, de historie van het paard en de betreffende omstandigheden. En zoals gezegd; niet ieder middel is (voldoende) effectief tegen iedere worm. In het onderstaande overzicht is weergegeven in welke mate de verschillende wormmiddelen werkzaam zijn tegen de verschillende parasieten. Het is belangrijk om hierbij in het achterhoofd te houden dat dit kan veranderen in de tijd als er meer resistentie ontstaat.

In het overzicht zijn bovenaan de verschillende werkzame stoffen opgenomen, met daaronder enkele (van de meest voorkomende) merknamen. Let op; de lijst met merknamen is niet uitputtend). Om het onderstaande overzicht in het juiste perspectief te zetten; dit overzicht mag absoluut niet gezien worden als een wormbestrijdingsadvies van Paard & Mestonderzoek, maar is simpelweg een weergave van de op dit moment bekende werkzaamheid van de verschillende wormmiddelen tegen de verschillende parasieten. De bron voor deze informatie is www.parasietenwijzer.nl. In Nederland is het bij wet zo geregeld dat alleen dierenartsen die minimaal 1 keer per jaar een paard (en de locatie waar het gehouden wordt) zien, een wormbestrijdingsadvies en een wormkuur mogen verstrekken. Ga daarom altijd naar je eigen dierenarts.

(Bron: M.A. Taylor, R.L. Coop, R.L. Wall (2007), Veterinary Parasitology, Parasietenwijzer.nl

*1 Equest mag niet toegediend worden aan veulens jonger dan 4 maanden
*2 Equest Pramox mag niet toegediend worden aan veulens jonger dan 6 1/2 maand
*3 Voor een hoge effectiviteit tegen larvale stadia (slijmvlies of migrerend) wordt wel aangeraden om 5 dagen achtereen te behandelen.

–	=	niet werkzaam
+/-	=	beperkt werkzaam
+	=	goed werkzaam

METEN = WETEN, controleer de effectiviteit van de kuur
Om schijnzekerheid te voorkomen, raden wij altijd aan om een controle te doen op de effectiviteit van de wormkuur. Dit kan door middel van de zogeheten Fecal Egg Count Reduction Test (FECRT). Uitgangspunt is hierbij de wormeitelling vóór het toedienen van de wormkuur en vervolgens wordt er 2 weken na het toedienen van de wormkuur opnieuw mestonderzoek gedaan. De EPG dient met minimaal 95% te zijn afgenomen om te kunnen spreken van een kuur die voldoende effectief is geweest.

The post Welke wormmiddelen werken tegen welke wormen? first appeared on Paard & Mestonderzoek.

Als ik vandaag de mest van mijn paard opstuur naar Paard & Mestonderzoek, wanneer krijg ik dan de uitslag?

Merle — Wed, 09 Jun 2021 13:41:23 +0000

Bij Paard & Mestonderzoek streven wij er naar om alle monsters te onderzoeken op de dag dat deze bij ons binnen komen en ook diezelfde dag de uitslag te sturen. Bij grote drukte kan dit een dag later zijn.

Als je het mestmonster op tijd verstuurd hebt (liefst op dezelfde dag) en er is geen vertraging bij de postbezorgers zoals PostNL en BPost, dan zou je de uitslag binnen 24 uur nadat het bij ons binnen is gekomen ontvangen. In 95% van de gevallen gebeurt dit ook.

De uitslag ontvang je altijd per mail en daarnaast sturen wij je ook een appje zodra we de mail verzonden hebben.

The post Als ik vandaag de mest van mijn paard opstuur naar Paard & Mestonderzoek, wanneer krijg ik dan de uitslag? first appeared on Paard & Mestonderzoek.

Mijn paard heeft een zware (EPG > 500) bloedwormbesmetting. Wat moet ik nu doen?

Merle — Wed, 09 Jun 2021 13:32:17 +0000

Een hogere wormeitelling (EPG boven de 500) van de bloedworm is niet direct reden tot paniek, maar wel een reden om tot actie over te gaan. Neem contact op met je dierenarts voor gerichte ontworming. Vooral jonge paarden, maar ook paarden met lagere weerstand kunnen gemakkelijk een wormbesmetting oplopen. Juist bij deze paarden is het van belang zeer regelmatig te monitoren, zodat er op tijd ingegrepen kan worden als de wormbesmetting te hoog wordt.

Ook is het bij deze groep paarden van groot belang om te controleren of de gegeven ontwormkuur ook werkelijk effectief is geweest. Dit kun je doen door twee weken na het toedienen van het ontwormmiddel weer een mestonderzoek te laten uitvoeren. Als het middel effectief is geweest zal bij dit onderzoek geen of een zeer weinig worm eitjes gevonden moeten worden. Dit wordt ook wel de Worm-Ei-Reductie-Test (WERT) genoemd.

Indien het mestonderzoek niet schoon is moet er met de dierenarts overlegd worden om te kijken of er beter een ontwormmiddel met een andere werkzame stof toegediend kan worden. Ook voor dit nieuw gekozen middel moet weer gecontroleerd worden of deze effectief is geweest na twee weken.

The post Mijn paard heeft een zware (EPG > 500) bloedwormbesmetting. Wat moet ik nu doen? first appeared on Paard & Mestonderzoek.

Mijn paard heeft een geringe (EPG tussen 50 en 200) bloedwormbesmetting. Wat moet ik nu doen?

Merle — Wed, 09 Jun 2021 13:31:31 +0000

Als er wel bloedwormeitjes in de mest worden aangetroffen, maar de besmetting is niet heel erg groot (EPG lager dan 200), dan is het van belang je paard goed in de gaten te houden door opnieuw een mestonderzoek te doen na ongeveer 4 tot maximaal 8 weken. Het aantal weken is afhankelijk van verschillende factoren, zoals leeftijd, inzicht in de gevoeligheid voor worminfecties van het paard, het infectierisico dat het paard loopt en de tijd van het jaar. Een geringe besmetting is geen direct gevaar voor de gezondheid van je paard en je hoeft hier dus ook niet direct voor te ontwormen. Het zou zelfs kunnen bijdragen aan de weerstand van je paard. Sterker nog, als je wel direct zou ontwormen, werk je mogelijk resistentie in de hand. Als je na 4 tot 8 weken weer mestonderzoek uit laat voeren zijn er eigenlijk 3 mogelijke uitslagen:

De besmetting is kleiner geworden, er zijn minder wormeitjes aangetroffen;
De besmetting is gelijk gebleven, er zijn evenveel wormeitjes aangetroffen;
De besmetting is toegenomen, er zijn meer wormeitjes aangetroffen.

Als de besmetting kleiner is geworden of gelijk is gebleven, en indien de omstandigheden vergelijkbaar waren met het voorgaande mestonderzoek, zou dit er op kunnen wijzen dat het paard zelf een goede weerstand heeft tegen wormen. Ook kan het zo zijn dat de omstandigheden buiten het paard dusdanig ongunstig zijn dat de wormen daar niet overleven. Een groot gedeelte van de wormcyclus bevind zich immers buiten het paard. Door goede preventieve maatregelen te nemen, zoals het weiland regelmatig bloten, slepen (in droge periodes), mest ruimen e.d., kun je de leefomstandigheden van de wormen ook buiten het paard ongunstig maken. Meer over preventieve maatregelen staat elders op deze website beschreven. Een kleine kanttekening hierbij is het invallen van de winter: Indien er een forse vorst periode is aangebroken kan het ook zijn dat de wormen zijn gestopt met voortplanten en kan de eitelling lager uitvallen dan de werkelijke besmetting.

Als de besmetting toeneemt bij het volgende mestonderzoek is dit een teken dat er meer preventieve maatregelen genomen moeten worden. De besmetting kan dusdanig groeien dat de gezondheid van het paard wel in het geding komt, dan moet er contact opgenomen worden met de dierenarts voor gerichte ontworming. Als de besmetting toeneemt, maar nog niet heel ernstig is kan er ook voor worden gekozen om het paard te blijven monitoren middels mestonderzoek en aanvullende preventieve maatregelen te nemen.

Het is van belang om de uitslag van het onderzoek altijd met je eigen dierenarts te bespreken. Want hoewel de uitslag van het onderzoek wellicht geen, of niet direct aanleiding geeft om te ontwormen, kunnen er andere factoren zijn die daar wel aanleiding toe geven. Denk bijvoorbeeld aan wat in de volksmond ook wel de “najaarskuur” heet. Die wordt vaak voorgeschreven, ook als mestonderzoek geen infecties heeft aangetoond. Lees hier waarom dat is.

The post Mijn paard heeft een geringe (EPG tussen 50 en 200) bloedwormbesmetting. Wat moet ik nu doen? first appeared on Paard & Mestonderzoek.

Mijn paard heeft een gemiddelde bloedwormbesmetting (EPG tussen 200 en 500) . Wat moet ik nu doen?

Merle — Wed, 09 Jun 2021 13:29:09 +0000

Als er wel bloedwormeitjes in de mest worden aangetroffen, maar de besmetting is niet direct heel ernstig (EPG tussen de 200 en de 500) dan sta je samen met je dierenarts voor de keuze of je wel of niet een ontwormmiddel gaat toedienen. Een gemiddelde besmetting is geen direct gevaar voor de gezondheid van je paard, maar is voor de eigenaar wel de lastigste uitslag omdat de vervolgacties niet zo zwart-wit zijn. Het is bij een gemiddelde besmetting extra belangrijk om andere factoren goed mee te wegen in de beslissing over de te nemen vervolgacties.

Je dierenarts kan adviseren om wel een ontwormmiddel toe te dienen. Deze keuze wordt beïnvloed door verschillende factoren. Bijvoorbeeld of het paard een slechte weerstand heeft, waardoor het lastig is een besmetting zelf op te lossen, komt het paard op vreemd terrein met het risico op (her)besmetting, worden er veel preventieve maatregelen genomen zoals mest uit de weide halen, regelmatig slepen en maaien, etc. Maar het kan ook zijn dat het paard net op het punt staat naar een schone weide verplaatst te worden. Dan kan ontwormen een strategische keuze zijn om de besmettinggraad van dat schone weiland zo laag mogelijk te houden en te voorkomen dat daar mest op komt waar wormeitjes in zitten. Indien er een ontwormmiddel wordt toegediend is het erg verstandig om te controleren of de gegeven ontwormkuur ook werkelijk effectief is geweest. Dit kun je doen door 2 weken na toedienen van het middel weer een mestonderzoek te laten uitvoeren.

Je dierenarts kan er ook voor kiezen niet direct een ontwormmiddel aan te raden, maar de situatie goed in de gaten te houden met regelmatig mestonderzoek. Redenen om nog even te wachten met een ontwommiddel toe te dienen kunnen zijn dat het paard een zeer goede weerstand heeft en er vermoed wordt dat de besmetting niet verder zal oplopen. Bij een wisseling van weiland op een later moment kan het ook slim zijn om nog even te wachten. In dat geval kun je beter ontwormen vlak voor de verandering van weiland. Het nieuwe weiland wordt dan zo min mogelijk belast met mest waar wormeitjes inzitten en het paard loopt dan ook minder kans om een nieuwe herbesmetting van de huidige weide mee te nemen. Daarnaast kan het ook zo zijn dat er nog even gewacht wordt als het bijna winter wordt en er op dat moment ook een wormmiddel voor eventueel aanwezige horzel larven toegediend zal gaan worden. Dit wordt vaak gedaan bij paarden die in de zomer veel horzeleitjes op de benen en het lijf hebben gehad (die gele stipjes die lastig weggaan met poetsen).

Als er voor gekozen wordt om nog even niets te doen op basis van de gemiddelde besmetting dan is het van belang om regelmatig mestonderzoek te blijven doen. Neemt de besmetting bij het volgende mestonderzoek toe, dan is dit een teken dat er meer maatregelen genomen moeten worden. De besmetting kan dusdanig groeien dat de gezondheid van het paard wel in het geding komt, dan moet er contact opgenomen worden met de dierenarts voor gerichte ontworming.

Het is bij een dergelijke uitslag altijd belangrijk om te kijken of er voldoende preventieve maatregelen worden genomen. Denk hierbij aan mestruimen uit de weide, regelmatig verweiden, etc. Meer hierover kun je hier lezen.

The post Mijn paard heeft een gemiddelde bloedwormbesmetting (EPG tussen 200 en 500) . Wat moet ik nu doen? first appeared on Paard & Mestonderzoek.

Er zijn spoelwormeitjes gevonden in de mest van mijn paard. Wat moet ik nu doen?

Merle — Wed, 09 Jun 2021 13:27:02 +0000

Als er spoelwormeitjes in de mest van je paard zijn aangetroffen, raden wij altijd aan om contact op te nemen met de dierenarts voor gerichte ontworming.

Spoelwormen kunnen zeer schadelijk zijn voor paarden, doordat zij door het lichaam heen trekken. Er is bij spoelworm veel resistentie bekend, dus het is van belang het juiste middel te geven. Vaak wordt gedacht dat er middelen zijn die tegen alle parasieten (dus ook de spoelworm) werken, maar helaas is dat niet zo. In de prakijk komt het ook vaak voor dat paarden zowel een bloedworm als een spoelworminfectie hebben. In dat geval zullen beide infecties apart aangepakt moeten worden, omdat er helaas geen middelen zijn die beide parasieten voldoende effectief kunnen bestrijden. Bespreek de uitslag daarom altijd met je dierenarts, die kan een goed wormbestrijdingsadvies opstellen en de juiste wormkuren verstrekken.

The post Er zijn spoelwormeitjes gevonden in de mest van mijn paard. Wat moet ik nu doen? first appeared on Paard & Mestonderzoek.

Er zijn lintwormeitjes aangetroffen in de mest van mijn paard. Wat moet ik nu doen?

Merle — Wed, 09 Jun 2021 13:23:12 +0000

Als er lintwormeitjes gevonden worden, raden wij altijd aan om contact op te nemen met de dierenarts voor gerichte ontworming.

Het is goed om te realiseren dat lintworminfecties onvoldoende betrouwbaar met standaard mestonderzoek kunnen worden aangetoond. Dat komt omdat lintwormen onregelmatig eitjes uit scheiden. Wij raden daarom altijd aan om met de dierenarts te bespreken of het zinvol is ook de weidemaatjes te behandelen tegen lintworm, ook als er bij hen geen lintwormeitjes zijn gevonden in de mest.

Meer over de lintworm kun je hier lezen; klik hier

The post Er zijn lintwormeitjes aangetroffen in de mest van mijn paard. Wat moet ik nu doen? first appeared on Paard & Mestonderzoek.

De uitslag van het mestonderzoek van mijn paard was “schoon”, maar toch zie ik wormen in de mest. Hoe kan dat?

Merle — Wed, 09 Jun 2021 13:20:59 +0000

Het is inderdaad mogelijk dat tijdens mestonderzoek geen wormeitjes werden gevonden, maar dat je later toch wormen in de mest ziet. Dit kan aan een heleboel factoren liggen;

je paard is opnieuw besmet
de wormen waren bij het vorige mestonderzoek niet actief (ingekapseld bijvoorbeeld) en/of
de wormen legden (nog) geen eitjes, of;
er waren nog geen volwassen wormen die eitjes leggen.

Het is altijd goed je te realiseren dat mestonderzoek een momentopname is. Onze stelregel is heel simpel; 1 mestonderzoek = géén mestonderzoek. Meer hierover kun je hier lezen.

The post De uitslag van het mestonderzoek van mijn paard was “schoon”, maar toch zie ik wormen in de mest. Hoe kan dat? first appeared on Paard & Mestonderzoek.

Wat betekent het als er geen wormeitjes zijn gevonden bij mestonderzoek?

Merle — Sat, 05 Jun 2021 15:33:21 +0000

Bij mijn paard zijn geen wormeitjes gevonden (<50) bij het mestonderzoek. Hoef ik nu niks te doen?

Wij adviseren sowieso altijd conform het advies van de koepelorganisatie van dierenartsen (KNMvD) om contact op te nemen met je eigen dierenarts nadat je mestonderzoek hebt laten doen, ook als er geen wormeitjes zijn aangetroffen. Er kunnen namelijk altijd factoren zijn die wel aanleiding geven om te ontwormen. Jouw eigen dierenarts kent jouw paard en de omstandigheden waaronder jouw paarde gehouden wordt en heeft inzicht in de (medische) historie en kan op basis daarvan een goed wormbestrijdingsadvies geven en als dat nodig zou zijn een wormkuur verstrekken.

Om antwoord te geven op de vraag; NEE! Een “schoon” mestonderzoek betekent absoluut niet dat je achterover kunt gaan zitten.

De belangrijkste redenen hiervoor zijn als volgt:

1 Mestonderzoek = Géén Mestonderzoek. Als je nog nooit eerder mestonderzoek hebt laten doen en dus ook niet weet hoe het gesteld is met de natuurlijke weerstand en de gevoeligheid voor worminfecties van jouw paard, dan zegt de uitslag van 1 mestonderzoek eigenlijk niets. Je zult dit vaker moeten doen om hier inzicht in te krijgen.
De uitslag betekent feitelijk niet dat je met zekerheid kunt zeggen dat je paard “schoon” is, maar dat je paard op het moment van het mestonderzoek geen volwassen wormen had die eitjes produceerde;
Dat er op dit moment geen volwassen wormen zijn die eitjes produceren betekent niet dat er geen andere stadia van wormen aanwezig kunnen zijn, bijvoorbeeld ingekapselde wormen;
Het kan natuurlijk wel zo zijn dat je paard echt schoon was op het moment van het mestonderzoek, maar dat wil niet zeggen dat je weiland ook schoon is. Een schoon mestonderzoek bij je paard is dus geen garantie dat er geen nieuwe besmetting kan plaatsvinden.

Juist bij een “schoon” mestonderzoek, of negatieve uitslag, is het zeer belangrijk om het paard te blijven monitoren op een eventuele nieuwe besmetting, of dat er toch wormen eitjes gaan produceren. Een nieuwe besmetting kan bij de juiste omstandigheden zeer snel escaleren in een forse besmetting. Veel mensen voeren een mestonderzoek uit vóórdat de paarden de (nieuwe) weide opgaan in het voorjaar, wat een strategisch moment is. Dit zorgt ervoor dat je geen nieuwe besmettingen introduceert. Want hoe zeker ben je ervan dat de weide dan ook schoon is van het vorige weide seizoen? Helaas zijn de zachte winters in Nederland absoluut geen garantie dat de wei weer helemaal schoon is. Het kan dus best zijn dat de “schone” paarden juist een infectie van de nieuwe weide oplopen. Onder goede omstandigheden kan zo’n wormpopulatie zeer snel groter worden. Daarnaast heb je vaak 1 of meer paarden in de kudde die veel gevoeliger zijn om deze wormen/larves op te nemen en een soort stofzuiger zijn van de wormen op de weide. Zou je in een dergelijke situatie geen mestonderzoek meer uitvoeren, dan is de kans groot dat je geheel onverwacht geconfronteerd wordt met een forse besmetting en een ziek paard! Ons advies is daarom ook om altijd regelmatig te blijven monitoren volgens het Paard & Mestonderzoek schema.

Daarnaast betekent een schoon mestonderzoek dat er op dat moment geen eitjes van volwassen wormen werden terug gevonden in de mest. Het kan echter zo zijn dat er wel parasieten aanwezig zijn in het paard, maar dat deze nog zo vroeg in hun ontwikkeling zitten dat zij pas later eitjes gaan produceren. In de winter zie je dit bijvoorbeeld vaker omdat de bloedwormen dan ingekapseld kunnen zitten in de darmwand om in een soort van winterslaap te gaan. Ze komen vervolgens als de omstandigheden weer beter worden in het voorjaar weer in actie. Daarom is het heel belangrijk bij een schoon mestonderzoek je paard regelmatig te blijven controleren op wormbesmettingen. Alleen dan kun je goed in controle blijven en een eventuele besmetting tijdig signaleren en daar actie op ondernemen voordat dit de gezondheid van je paard ernstig aan gaat tasten.

The post Wat betekent het als er geen wormeitjes zijn gevonden bij mestonderzoek? first appeared on Paard & Mestonderzoek.